Przewlekły stres psychospołeczny tłumi produkcję dopaminy

13 listopada 2019, 14:13

U ludzi, którzy przez długi czas zmagają się przeciwnościami psychospołecznymi, są np. ofiarami przemocy, upośledzeniu ulega zdolność produkowania ilości dopaminy koniecznych do poradzenia sobie z sytuacjami stresowymi.



Trening siłowy chroni mózg przed alzheimerem

12 lutego 2020, 13:57

Australijczycy zademonstrowali, że sześć miesięcy treningu siłowego może pomóc w ochronie obszarów mózgu podatnych na alzheimera nawet przez kolejny rok. To pierwsza sytuacja, kiedy jakaś interwencja, medyczna czy związana z trybem życia, była w stanie spowolnić, a nawet zatrzymać na tak długi czas degenerację w rejonach mózgu szczególnie podatnych na ChA.


Czaszka z cmentarza klasztornego w Exeter ilustruje możliwości długiego łuku angielskiego

7 maja 2020, 12:17

Średniowieczne strzały powodowały urazy podobne do współczesnych ran postrzałowych. Gdy naukowcy zbadali szczątki z cmentarza klasztoru dominikanów w Exeter, odkryli, że strzały z długiego łuku angielskiego mogły penetrować ludzką czaszkę, tworząc małe rany wlotowe i duże wylotowe.


Po ponad wieku wiadomo, po co kałamarnicom Histioteuthis takie zwichrowane oczy

16 lutego 2017, 06:24

Kate Thomas z Duke University rozwiązała zagadkę, czemu kałamarnica Histioteuthis heteropsis (i nie tylko ona) ma tak różne oczy: jedno jest ciemne, okrągłe i wklęsłe, a drugie, wyłupiaste, ma niemal 2-krotnie większą średnicę, żółty kolor i teleskopową budowę.


Nowa Czerwona lista ptaków Polski. Poprzednie takie opracowanie wydano w 2002 r.

13 stycznia 2021, 12:13

Pod koniec 2020 r. Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (OTOP) opublikowało nową edycję Czerwonej listy ptaków Polski. Można ją pobrać bezpłatnie w formacie PDF ze strony OTOP. W Polsce ostatnie takie opracowanie wydano w 2002 roku, więc od długiego czasu brak było aktualnej syntezy statusu zagrożenia ptaków Polski.


Muzeum Geologiczne w Warszawie ogłosiło konkurs na imię dla mamuta

14 lipca 2021, 12:13

Muzeum Geologiczne Państwowego Instytutu Geologicznego w Warszawie ogłosiło konkurs na imię dla mamuta. Szkielet mamuta włochatego stoi w sali głównej. Pomimo że od 64 lat mamut jest symbolem Muzeum Geologicznego PIG-PIB, do dziś nie ma imienia. Czas to zmienić! Zgłoszenia z propozycjami imienia są przyjmowane od 12 lipca do 12 września. Można je przesyłać mailem albo wrzucić do urny podczas wizyty.


Wrodzony powab protonu może przysporzyć kłopotów astronomom

24 marca 2022, 12:06

Czy neutrinowe oczy ludzkości, obserwatoria takie jak IceCube na Antarktydzie, naprawdę widzą neutrina napływające z głębi kosmosu? Odpowiedź zaczynają przynosić między innymi eksperymenty przy akceleratorze LHC, gdzie bada się wewnętrzną strukturę protonów. Zgodnie z najnowszym modelem, opracowanym przez fizyków z IFJ PAN, struktura ta wydaje się być bogatsza o cząstki powabne w stopniu, który ziemskim obserwatorom neutrin może utrudnić interpretację tego, co widzą.


Gdańsk: pod dawnym magistratem znaleziono ślady słowiańskiego osadnictwa z X wieku

21 grudnia 2022, 06:50

W piwnicach dawnej siedziby magistratu Gdańska znaleziono ceramikę oraz pozostałości osadnictwa Słowian z X wieku. Odkrycie dokonane pod Ratuszem Głównego Miasta wskazuje, że Gdańsk istniał w 930 roku, zatem jest o 60 lat starszy, niż się przyjmuje. Najstarszą pisemną wzmiankę o mieście znajdziemy w „Żywocie świętego Wojciecha”, spisanym w 999 roku


Liście szpinaku nadzieją dla chorych na zespół suchego oka

20 maja 2026, 08:47

Zespół sucha oka dotyka ponad 1,5 miliarda ludzi na całym świecie. To nie tylko chwilowy dyskomfort, choroba prowadzi do bliznowacenia rogówki, chronicznego bólu i wrażliwości na światło, a badania łączą ją z depresją i obniżoną produktywnością. Obecne leki, choć skuteczne, są drogie i nierzadko powodują skutki uboczne utrudniające długotrwałe stosowanie. U podstaw choroby leży stan zapalny rogówki, który wyzwala agresywne chemicznie cząsteczki, reaktywne formy tlenu (ROS). Zdrowe oko neutralizuje je dzięki zredukowanej formie NADPH (fosforan dinukleotydu nikotynoamidoadeninowego) – jednak w chorym oku poziom ROS przerasta naturalne mechanizmy obronne, co nakręca spiralę uszkodzeń.


Genetyczny paradoks w raku jelita grubego

4 czerwca 2008, 00:07

Amerykańscy badacze dowiedli, że wraz z częstotliwością zachorowań na raka jelita grubego w rodzinie, rośnie także... szansa skutecznego wyleczenia pacjentów. Na razie nie są znane przyczyny tego genetycznego paradoksu.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk